Tomasz Chudy Natalia Robakowska Milosz Zwierzyk

Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy o usługach detektywistycznych

21 października 2009 r.

Szanowny Panie Ministrze !
Pragnę złożyć na Pana ręce interpelację w sprawie nowelizacji ustawy o usługach detektywistycznych. Projekt ten przewiduje, że wszyscy kandydaci będą zmuszeni zdawać jednakowy egzamin, aby uzyskać licencję detektywa. Do tej pory niektóre grupy zawodowe, np. policjanci, funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego czy Straży Granicznej, były zwolnione z pewnych części egzaminu.

Ulegnie również zmianie zakres egzaminu. Kandydaci na detektywów nie będą już sprawdzani pod kątem wiedzy z wiktymologii (nauka o ofierze przestępstwa) oraz psychologii sądowej. Na egzaminie przybędzie jednak pytań z zasad wykonywania działalności gospodarczej w zakresie usług detektywistycznych. Projekt przewiduje, że będzie jeden centralny egzamin przeprowadzany przez Komendanta Głównego Policji, zamiast dotychczasowych egzaminów organizowanych przez komendanta stołecznego i komendantów wojewódzkich Policji. Kandydaci będą musieli wnieść opłatę egzaminacyjną w wysokości 50 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, tj. 1643,94 zł.

Obecna ustawa stanowi, że osoba wykonująca zawód detektywa musi posiadać odpowiednią, stwierdzoną orzeczeniem lekarskim, zdolność fizyczną i psychiczną. Po zmianach odpadnie wymóg sprawności fizycznej. Ponadto obowiązująca ustawa i projekt jej nowelizacji nie odnosi się do zasad i warunków współpracy detektywów z organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz nie określa kompetencji detektywa.

W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jak resort uzasadnia wprowadzenie jednakowego egzaminu dla wszystkich kandydatów?

2. Jakie argumenty przemawiają za ustaloną wysokością opłaty egzaminacyjnej?

3. Czy resort przewiduje uregulowanie zasad i warunków współpracy detektywów z organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz ściśle określi kompetencje detektywów?

Odpowiedź Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasza Siemioniaka

W nawiązaniu do pisma z dnia 23 października 2009 roku (sygn. SPS-023-12192/09), przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Macieja Orzechowskiego z dnia 21 października 2009 roku w sprawie nowelizacji ustawy o usługach detektywistycznych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Obowiązujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 listopada 2002 roku w sprawie egzaminu dla osób ubiegających się o wydanie licencji detektywa (Dz. U. Nr 186, póz. 1559 z późn. zm.) określa w § 7 krąg osób, którym zalicza się bez egzaminu część tematów egzaminacyjnych. Osobom posiadającym dyplom szkoły oficerskiej resortu spraw wewnętrznych lub tytuł magistra prawa zalicza się tematy egzaminacyjne objęte programem szkoły wyższej. Z kolei policjantom, funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej posiadającym świadectwo służby wydane przez jeden z tych organów zalicza się bez egzaminu tematy dotyczące odpowiednio znajomości ustaw o: Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu lub Straży Granicznej.

Wskazać jednak należy, że uczestniczący w komisjach egzaminacyjnych przedstawiciele Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendanta Głównego Policji oraz inni członkowie komisji egzaminacyjnych od dawna wskazują na brak uzasadnienia dla utrzymywania preferencji dla wymienionych grup zawodowych. Bardzo często okazuje się, że komisja egzaminacyjna musi dokonywać interpretacji zakresu zwolnień, ponieważ przedmioty objęte nauczaniem szkół resortowych w poszczególnych latach były różne. Zakresy tematyczne przedmiotów egzaminacyjnych nie zawsze odzwierciedlają przedmioty wymienione na świadectwie lub dyplomie.

Według kandydatów przystępujących do egzaminu, obowiązujące przywileje są kontrowersyjne i niesprawiedliwe w stosunku np. do innych grup zawodowych lub absolwentów innych kierunków. Zgłaszane są zatem propozycje rozszerzenia preferencji na inne grupy zawodowe.

Z doświadczeń egzaminacyjnych wynika ponadto, że osoby którym zalicza się znaczną część egzaminu – w zakresie pozostałych tematów egzaminacyjnych – nie wykazują dostatecznej wiedzy. Mimo to, osoby te są w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do kandydatów, którzy zdają całość materiału objętego egzaminem.

Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że projektowane zmiany mają na celu wprowadzenie zasady równego traktowania wszystkich przystępujących do egzaminu, jak również oddzielenie procedury przeprowadzania egzaminu od procedury postępowania egzaminacyjnego związanego z wydawaniem licencji.

Odnosząc się do kwestii wysokości opłaty egzaminacyjnej pragnę poinformować, iż obecnie wysokość opłaty za egzamin określa § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2002 roku w sprawie trybu wnoszenia opłaty za egzamin osoby ubiegającej się o wydanie licencji na usługi detektywistyczne, jej wysokości oraz stawek wynagrodzenia egzaminatorów (Dz. U. Nr 186, póz. 1558), zgodnie z którym opłatę za egzamin ustala się w wysokości 50 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z ostatniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Wspomniany w wystąpieniu projekt nowelizacji ustawy przewiduje przeniesienie przepisu określającego wysokość opłaty za egzamin do ustawy o usługach detektywistycznych, przy czym nie wprowadza zmiany sposobu jej określania. Opłata, stanowiąca dochód budżetu państwa, musi pokrywać wszystkie koszty egzaminu.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że ww. projekt ustawy nie zawiera regulacji dotyczących zasad i warunków współpracy detektywów z organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz ścisłego określenia kompetencji detektywów. Określenie zasad i warunków współpracy detektywów z organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości wymaga bowiem dłuższych prac studialnych i analitycznych nad zmianą przepisów prawa karnego materialnego, przede wszystkim zaś procedury karnej (przykładowo, umożliwienie detektywom dostępu do niektórych baz danych organów i instytucji publicznych wymaga określenia zakresu takiego dostępu, trybu, opłaty itd.). W chwili obecnej zasadnym wydaje się natomiast prowadzenie wstępnych prac w tym zakresie, w celu zgromadzenia materiału niezbędnego do przygotowania projektu odpowiedniej regulacji.

Przeczytaj również: