Tomasz Chudy Natalia Robakowska Milosz Zwierzyk

Interpelacja w sprawie selektywnej zbiórki przeterminowanych leków

21 stycznia 2010 r.

Pragnę złożyć na Pana ręce interpelację w sprawie selektywnej zbiórki przeterminowanych leków. Przeterminowane i wycofane ze stosowania leki są odpadami niebezpiecznymi – określa to rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 września 2001 roku w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 62, poz. 628). Gminy zobligowane Ustawą o utrzymaniu czystości i porządku, są odpowiedzialne za stworzenie warunków do wydzielenia odpadów niebezpiecznych ze strumienia odpadów komunalnych. W każdym gospodarstwie domowym powstaje pewna ilość takich odpadów. Tworzą je nie do końca wykorzystane lub przeterminowane leki w różnej postaci, m.in jako: tabletki, kapsułki, ampułki, syropy, roztwory, czopki, zioła, maści, żele, plastry, aerozole. Jeśli przeterminowanych leków lub opakowań pozbywamy się jak wszystkich innych odpadów komunalnych, wyrzucając je po prostu do śmieci, trafiają one na składowisko odpadów. Stamtąd zawartość opakowań prędzej czy później przedostanie się do odcieków z wysypiska i ewentualnie dalej do wód powierzchniowych lub podziemnych.

Wiele osób robiąc porządki w domowej apteczce, znajduje tam specyfiki których termin ważności już dawno minął. W szafkach stoją opróżnione w połowie buteleczki z syropami, w pudełkach mnóstwo niewykorzystanych antybiotyków, witamin i tabletek, których zastosowania nawet się nie pamięta. Przy okazji porządków zwykle wyrzuca się je do śmietnika, nie zastanawiając się że mogą trafić w niepowołane ręce. W niektórych polskich aptekach znajdują się specjalne pojemniki, do których mieszkańcy mogą wrzucać przeterminowane i zużyte leki. Pojemniki te są umieszczone w dostępnym dla klientów miejscu wewnątrz apteki.

W związku z zaistniałą sytuacją zwracam się do Pana z pytaniem: czy resort środowiska zauważa problem selektywnej zbiórki przeterminowanych leków i jakie rozwiązania w przedmiotowej sprawie proponuje?

Odpowiedź Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Środowiska – Bernarda Błaszczyka

Nawiązując do pisma z dnia 17 lutego 2010 r., znak: SPS-023-14504/10, przekazującego interpelację pani poseł Agnieszki Pomaskiej oraz pana posła Macieja Orzechowskiego dotyczącej selektywnego zbierania przeterminowanych leków, przekazuję poniżej niezbędne informacje.
Zgodnie z przepisami art. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, póz. 2008, z późn. zm.) utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. l ww. ustaw rada gminy uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego. W regulaminie tym określane są szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w tym dotyczące m.in. prowadzenia we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych: odpadów niebezpiecznych (czyli również przeterminowanych leków), odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów.
Ponadto uchwalany przez radę gminy regulamin musi być dostosowany do gminnego planu gospodarki odpadami. Natomiast gminne plany gospodarki odpadami muszą być z kolei dostosowane do planów gospodarki odpadami wyższego rządu, w tym do Krajowego planu gospodarki odpadami 2010 ( Uchwałą Rady Ministrów Nr. 233 z 29 grudnia 2006 roku).

Krajowy plan gospodarki odpadami w rozdziale 5.1.1. wskazuje, że zgodnie z wytyczonymi celami w zakresie odzysku i recyklingu wymagane jest prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania następujących frakcji odpadów komunalnych:
– odpady zielone z ogrodów i parków,
– papier i tektura (w tym opakowania, gazety, czasopisma, itd.),
– odpady opakowaniowe że szkła w podziale na szkło bezbarwne i kolorowe,
– tworzywa sztuczne i metale,
– zużyte baterie i akumulatory,
– zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny,
– przeterminowane leki.
– chemikalia (farby, rozpuszczalniki, oleje odpadowe, itd.),
– meble i inne odpady wielkogabarytowe,
– odpady budowlano-remontowe.

Pozostałe zaś frakcje odpadów komunalnych mogą być zbierane łącznie; jako zmieszane odpady komunalne. Program rozwoju selektywnego zbierania odpadów powinien być opracowany na poziomie gminnym/międzygminnym, jako integralna część gminnego/międzygminnego planu gospodarki odpadami i dotyczyć sposobu prowadzenia selektywnego zbierania, rodzaju i wielkości pojemników, częstotliwości zbierania itd.
Ponadto należy zauważyć, że rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności (Dz. U. Nr 16, póz. 154, z późn. zm.) zwalnia apteki, jako placówki handlowe, z obowiązku uzyskiwania zezwolenia na zbieranie i transport odpadów w postaci przeterminowanych leków, tak aby uniknąć ponoszenia przez prowadzących apteki kosztów związanych z uzyskaniem decyzji administracyjnej na gospodarowanie odpadami, a przez to zachęcić ich do zbierania przeterminowanych leków w prowadzonych przez nich aptekach.
Wobec powyższego „należy uznać, że kwestie związane z odpowiednim zagospodarowaniem przeterminowanych leków są już regulowane w odpowiednich aktach krajowych, jak i aktach prawa miejscowego czyli w regulaminach utrzymania czystości i porządku na terenie gminy i to do gminy należy obowiązek ustalania odpowiedniego systemu selektywnego zbieranin odpadów komunalnych, w tym przeterminowanych leków wytwarzanych w gospodarstwach domowych.