Tomasz Chudy Natalia Robakowska Milosz Zwierzyk

Interpelacja w sprawie wpływu udziałów z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych do gmin

10 sierpnia 2010 r.

Szanowny Panie Ministrze!

Gminy od wielu lat postulują, by zwiększyć udział ich dochodów z tytułu PIT. Postulują również, aby środki te były przekazywane bezpośrednio z izb skarbowych lub urzędów skarbowych, bo wówczas gminy miałyby większą kontrolę nad ich wpływami. Obecnie zdarza się, że między kolejnymi miesiącami występuje różnica w wysokości 30%.

W związku z powyższym prosimy o udzielenie odpowiedzi i wyjaśnień na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów planuje zwiększyć kompetencje gmin, co skutkowałoby zwiększeniem udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych?

2. Czy istnieje możliwość, by gminy otrzymywały środki finansowe bezpośrednio z urzędów skarbowych bądź izb skarbowych?

Odpowiedź Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów – Hanny Majszczyk:

Ministerstwo Finansów nie planuje zwiększenia kompetencji gmin, z którymi mogłoby się wiązać zwiększenie udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami określającymi zasady finansowania jednostek samorządu terytorialnego oraz przepisami prawa podatkowego nie jest możliwe przekazywanie dochodów z tytułu udziałów we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych bezpośrednio z urzędów skarbowych bądź izb skarbowych.

Stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.), płatnicy przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, który następnie na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia ministra finansów z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonania budżetu państwa (Dz. U. Nr 116, poz.784, z późn. zm.) przekazuje je na rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego państwa.

Należy również zauważyć, że na rachunki urzędów skarbowych właściwych dla danej gminy wpływają nie tylko zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych zamieszkałych na terenie tej gminy, ale również zaliczki od osób, dla których dany urząd jest właściwy z uwagi na siedzibę płatnika zaliczek (np. zakład pracy).

Wielkość udziału jednostki samorządu terytorialnego we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych ustala się mnożąc ogólną kwotę wpływów z tego podatku przez określony ustawowo wskaźnik i wskaźnik równy udziałowi należnego, w roku poprzedzającym rok bazowy, podatku dochodowego od osób fizycznych, zamieszkałych na obszarze jednostki samorządu terytorialnego, w ogólnej kwocie należnego podatku w tym samym roku, ustalonego na podstawie złożonych, do dnia 30 czerwca roku bazowego, zeznań podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu oraz rocznego obliczenia podatku dokonanego przez płatników.

W 2009 r. udział gmin we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) wynosił 36,72%. W 2010 r. udział ten dla gmin wynosi 36,94%, natomiast dla powiatów 10,25%.

Podstawą do wyliczenia wskaźnika udziału w podatku należnym stanowią dane zawarte w złożonych zeznaniach podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu oraz rocznym obliczeniu podatku, dokonanym przez płatników, według stanu na dzień 15 września roku bazowego.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego środki stanowiące dochody jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych podlegają przekazaniu z centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa na rachunki budżetów właściwych jednostek samorządu terytorialnego w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatek wpłynął na rachunek urzędu skarbowego. Natomiast za miesiąc grudzień środki podlegają przekazaniu w terminie do dnia 20 grudnia roku budżetowego w wysokości 80% kwoty przekazanej za miesiąc listopad roku budżetowego i do dnia 10 stycznia następnego roku – pozostałej kwoty wynikającej z rozliczenia środków z grudnia.

Wysokość kolejnych rat udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych uzależniona jest od wielkości wpływów podatku za dany miesiąc w skali całego kraju. Dochody budżetów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału we wpływach z ww. podatku za poszczególne miesiące są bowiem realizowane w analogicznym stopniu jak dochody budżetu państwa z tego tytułu.

Realizacja dochodów z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych nie przebiega w ciągu roku równomiernie, w jednakowych wielkościach miesięcznych. Dlatego też przekazywane co miesiąc na rachunki jednostek samorządu terytorialnego udziały w tym podatku mogą być w poszczególnych miesiącach zróżnicowane. Specyfiką podatku dochodowego od osób fizycznych jest to, iż wpływy z tego podatku w okresie pierwszego półrocza są mniejsze, bowiem w tym czasie dokonywane są zwroty nadpłat powstałych w roku poprzednim. W drugim półroczu danego roku wpływy z podatku dochodowego od osób fizycznych wzrastają, w związku z czym również dochody jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału we wpływach z tego podatku są większe.